Przejdź do głównej treści

Com.press

e-wydania

Com.press 8(2) 2025 • grudzień 2025

DOI https://doi.org/10.51480/compress.2025.8-1
Download PDF

Od redakcji

Oddajemy w Państwa ręce najnowszy numer czasopisma „Com.press”, poświęcony wybranym problemom współczesnej komunikacji medialnej, społecznej i instytucjonalnej. Zebrane w nim artykuły ukazują różnorodność tematów podejmowanych dziś w naukach o komunikacji społecznej i mediach: od eksperymentalnych badań nad odbiorem komunikatów eksperckich, przez analizę wizerunków państw i instytucji międzynarodowych, po refleksję nad dyskursem dotyczącym grup mniejszościowych oraz cyfrowymi formami aktywizmu społecznego.

Numer otwiera artykuł Affective and rhetorical framing in expert communication: exploratory EEG evidence from inflation-related messages, poświęcony afektywnemu i retorycznemu ramowaniu komunikacji eksperckiej. Magdalena Zubiel oraz Dariusz Lipowski przedstawiają w nim eksploracyjne, dwuetapowe badanie EEG dotyczące odbioru komunikatów na temat inflacji, zestawiając neutralny przekaz ekspercki z komunikatem nacechowanym emocjonalnie i retorycznie.

Drugi tekst, Perception of America in “Kuensel” – Bhutan’s most popular newspaper, skupia się na komunikacji międzynarodowej i badań nad reprezentacjami państw w mediach. Mateusz Sobiech i Szymon Żyliński analizują w nim obraz Stanów Zjednoczonych w najpopularniejszej gazecie Bhutanu, osadzając badanie w kontekście specyfiki bhutańskiego systemu medialnego, filozofii Gross National Happiness oraz koncepcji Middle Path Journalism.|”

Kolejny artykuł, Visual Representations of NATO on Instagram: Public Diplomacy and Institutional Image Building, podejmuje problem wizualnej komunikacji instytucji międzynarodowej w mediach społecznościowych. Przedmiotem analizy Nur Atas są posty i rolki publikowane na oficjalnym profilu NATO na Instagramie, badane pod kątem dominujących motywów wizualnych, symboli, strategii komunikacyjnych i sposobów budowania wizerunku instytucjonalnego.

Tekst W sieci homofobii. Dyskurs tygodnika „Sieci” o osobach LGBT+, koncentruje się z kolei na krytycznej analizie dyskursu polskiej prasy opinii. Karolina Piechocka bada w nim osiemnaście tekstów opublikowanych w tygodniku „Sieci” w latach 2015–2023, rekonstruując strategie językowe i ideologiczne wykorzystywane do przedstawiania osób LGBT+.

Numer zamyka artykuł Polskie organizacje feministyczne czwartej fali i ich działalność w sieci, poświęcony współczesnym formom aktywizmu feministycznego w Polsce. Julia Noworzyn omawia rozwój kolejnych fal feminizmu, a następnie analizuje działalność wybranych organizacji feministycznych i prokobiecych, zwracając uwagę na znaczenie internetu oraz mediów społecznościowych w upowszechnianiu postulatów, budowaniu widoczności i mobilizowaniu odbiorczyń oraz odbiorców.

Mamy nadzieję, że będzie inspiracją do dalszych badań, a także zachętą do podejmowania refleksji nad przemianami współczesnych mediów i komunikacji. W imieniu redakcji życzymy Państwu interesującej i owocnej lektury.

Jan Manicki

redaktor wydania


8(2) Media i komunikacja społeczna

Afektywne i retoryczne ramowanie komunikacji eksperckiej: eksploracyjne dane EEG dotyczące przetwarzania komunikatów o inflacji

Affective and rhetorical framing in expert communication: exploratory EEG evidence from inflation-related messages
ABSTRAKT

W dwuetapowym eksploracyjnym badaniu EEG sprawdzono, czy neutralne oraz afektywnie i retorycznie nacechowane komunikaty eksperckie dotyczące inflacji wiążą się z odmiennymi wzorcami aktywności widmowej EEG. W projekcie uczestniczyło łącznie szesnaście osób dorosłych badanych w dwóch kolejnych etapach. Etap 1 miał charakter pilotażu wykonalności i służył ocenie rekrutacji, prezentacji bodźców, tolerancji procedury przez uczestników, kontroli zrozumienia oraz możliwości rejestracji EEG podczas odbioru komunikatów eksperckich. Etap 2 stanowił podstawę opisowej analizy widmowej i obejmował sześć udokumentowanych widm uczestnikowskich na każdy warunek. Porównanie oparto na eksportach Grand Average dla warunku neutralnego oraz afektywno-retorycznego i interpretowano jako eksploracyjny kontrast na poziomie warunków, a nie jako konfirmacyjną analizę prób-po-próbie.

W warunku afektywno-retorycznym odnotowano wyższe wskaźniki widmowe niż w warunku neutralnym, szczególnie w zakresach delta i theta w wybranych lokalizacjach czołowych, skroniowych i ciemieniowych. Wyniki te interpretowane są jako wstępne wskaźniki zwiększonego zaangażowania poznawczo-afektywnego podczas odbioru retorycznie nacechowanej komunikacji eksperckiej. Nie stanowią one jednak bezpośredniego dowodu reaktancji psychologicznej, obrony poznawczej ani motywowanego rozumowania. Badanie wskazuje raczej na obiecujący kierunek metodologiczny dla dalszych analiz łączących EEG z miarami behawioralnymi i samoopisowymi dotyczącymi odbioru komunikatów. Uzyskane rezultaty należy zatem traktować jako hipotezotwórcze dane dotyczące neurokognitywnego przetwarzania afektywnie i retorycznie ramowanej komunikacji eksperckiej.


Wizerunek Stanów Zjednoczonych Ameryki w "Kuensel" - najpopularniejszej gazecie Bhutanu

Perception of America in "Kuensel" - Bhutan’s most popular newspaper
ABSTRAKT

Niniejszy artykuł analizuje wizerunek Stanów Zjednoczonych Ameryki w najpopularniejszej gazecie Bhutanu. Królestwo Bhutanu to buddyjskie państwo położone w Himalajach, które przez wieki pozostawało w dobrowolnej izolacji, co miało wpływ na jego kulturę, zwyczaje oraz media, które pojawiły się dopiero pod koniec XX wieku. Ta konstytucyjna monarchia kieruje się wskaźnikiem Szczęścia Narodowego Brutto (Gross National Happiness – GNH), który mierzy rozwój nie w kategoriach finansowych, lecz poprzez osobiste osiągnięcia obywateli. Tak wyjątkowe uwarunkowania wpłynęły na charakter bhutańskich mediów, które zazwyczaj unikają ostrych osądów, sensacyjności i tabloidyzacji, co sprawia, że sposób, w jaki przedstawiane są Stany Zjednoczone, jest szczególnie interesujący. Badanie opiera się na paradygmacie jakościowym i wykorzystuje metodę analizy treści medialnych. Próbka badawcza (122 teksty) pochodzi z artykułów opublikowanych w periodyku „Kuensel”. Wyniki badania uzupełniają lukę badawczą w kontekście analiz wizerunku Ameryki w bhutańskich mediach.


Wizualne reprezentacje NATO na Instagramie: dyplomacja publiczna i budowanie wizerunku instytucjonalnego

Visual Representations of NATO on Instagram: Public Diplomacy and Institutional Image Building
ABSTRAKT

Niniejsze badanie analizuje, w jaki sposób NATO wykorzystuje Instagram jako narzędzie komunikacji wizualnej w dyplomacji publicznej. Jakościową analizę treści zastosowano do postów i rolek udostępnianych na oficjalnym koncie NATO na Instagramie. Analiza koncentruje się na motywach wizualnych i elementach symbolicznych obecnych w tych materiałach. Badanie nie mierzy skuteczności komunikacji w mediach społecznościowych; zamiast tego pokazuje, w jaki sposób treści wizualne są wykorzystywane do przedstawiania wizerunku instytucjonalnego NATO oraz tożsamości sojuszu. Wyniki przedstawiają przegląd dominujących motywów wizualnych zidentyfikowanych w postach NATO na Instagramie na podstawie zastosowanych ram kodowania. Badanie uzupełnia literaturę dotyczącą cyfrowej dyplomacji publicznej, oferując analizę reprezentacji wizualnych w mediach społecznościowych.


W sieci homofobii. Dyskurs tygodnika „Sieci” o osobach LGBT+

In the Net of Homophobia: A Discourse on LGBT+ People by the Weekly “Sieci”
ABSTRAKT

Artykuł przedstawia krytyczną analizę dyskursu tygodnika „Sieci” o osobach LGBT+. Materiał badawczy obejmuje osiemnaście publikacji z lat 2015–2023, w których wątki dotyczące osób nieheteronormatywnych pełniły funkcję pierwszoplanową. Analiza wykazała obecność strategii homofobicznych i transfobicznych, a także pozornie neutralnych sposobów relacjonowania, które wzmacniały negatywne stereotypy dotyczące społeczności LGBT+. W badanych tekstach nieheteronormatywność najczęściej przedstawiano jako zagrożenie dla rodziny, dzieci, porządku społecznego, religii i szeroko rozumianej „normalności”.


Polskie organizacje feministyczne czwartej fali i ich działalność w sieci

Polish Fourth Wave Feminist Organizations and Their Online Activities
ABSTRAKT

Feminizm jako zjawisko społeczne, aktywistyczne i filozoficzne od zawsze budzi silne emocje. W literaturze przedmiotu można znaleźć jego chronologiczną analizę, uwzględniającą podział na kolejne „fale”. W artykule przeanalizowano pierwszą, drugą i trzecią falę feminizmu, ze szczególnym uwzględnieniem obecnie rozwijającej się czwartej fali. Najnowsze oblicze tego emancypacyjnego ruchu kobiet poddano analizie w kontekście działalności polskich organizacji i fundacji prokobiecych. Istotnym elementem współczesnego ruchu feministycznego w Polsce jest wpływ internetu i mediów społecznościowych, co również zostało omówione w tekście. Celem badania było określenie kluczowych idei, misji i działań współczesnej, czwartej fali feminizmu w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem roli internetu i mediów społecznościowych na przykładzie wybranych organizacji.