Com.press

e-ISSUES

Com.press 8(1) 2024 • December 2025

DOI https://doi.org/10.51480/compress.2025.8-1
Download PDF

Od redakcji

Oddajemy w Państwa ręce najnowszy numer czasopisma „Com.press”, który – podobnie jak wcześniejsze wydania – stanowi przegląd aktualnych badań i refleksji młodych badaczy z obszaru nauk o komunikacji społecznej i mediach. Różnorodność tematów podjętych w tym tomie pozwala spojrzeć interdyscyplinarnie na zagadnienia związane z mediami, komunikowaniem i życiem społecznym we współczesnym świecie.

Numer otwiera artykuł Adama Skowrona zatytułowany Miejskie aplikacje mobilne jako narzędzia wspierające partycypację publiczną w stolicach województw. Autor analizuje funkcjonalność aplikacji miejskich i ich znaczenie dla procesów partycypacyjnych w polskich metropoliach, wskazując różnice w ich możliwościach komunikacyjnych i integracyjnych.

Kolejny tekst, autorstwa Agnieszki Kamińskiej, Komunikowanie kobiecych organizacji pozarządowych na przykładzie Lublina i powiatu lubelskiego, podejmuje problem skuteczności komunikacji w działalności trzeciego sektora. Autorka zwraca uwagę na rolę kobiecych NGO w przeciwdziałaniu marginalizacji i wykluczeniu społecznemu oraz na specyfikę ich działań komunikacyjnych.

W artykule Czy potrzebujemy autorytetów? Znaczenie autorytetu zawodowego wśród studentów dziennikarstwa i komunikacji społecznej na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu Liliana Radkiewicz prezentuje wyniki badań porównawczych z lat 2019 i 2024. Autorka analizuje zmieniające się (lub trwające) sposoby postrzegania autorytetu przez młodych adeptów dziennikarstwa w dobie kryzysów i społecznych przemian.

Z kolei Łukasz Górski w publikacji Wpływ organizacji pozarządowych na wybory w Polsce w kontekście sporu rządu Prawa i Sprawiedliwości z Wielką Orkiestrą Świątecznej Pomocy stawia pytania o rolę i znaczenie NGO w systemie demokratycznym, badając medialny i społeczny wymiar konfliktu między rządem a WOŚP.

Problem zjawisk obecnych w cyfrowej rzeczywistości podejmuje Małgorzata Durmaj w artykule Odwrócony wojeryzm: analiza przejawów zjawiska. Autorka przygląda się postawom internautów wobec ujawniania i udostępniania treści prywatnych w mediach społecznościowych, wskazując na rozbieżności między deklaracjami użytkowników a ich praktykami.

Analizę relacjonowania wydarzeń międzynarodowych podejmuje Julia Man w publikacji Pierwszy tydzień wojny Rosji z Ukrainą na platformie X. Analiza porównawcza przekazów medialnych na przykładzie profilów: Łukasz Bok oraz TVN24. Autorka ukazuje różnice w sposobach narracji instytucjonalnych i indywidualnych nadawców, podkreślając znaczenie formy, emocji i komponentów wizualnych.

Numer zamyka sprawozdanie Adrianny Linertowicz z Ogólnopolskiej Konferencji Naukowej Gry wideo – media, komunikacja, rozrywka, która odbyła się w listopadzie 2024 roku w Kielcach. Spotkanie to stało się okazją do wymiany myśli badaczy zajmujących się różnymi aspektami gier cyfrowych jako medium i formą komunikacji społecznej.

Mamy nadzieję, że lektura niniejszego wydania „Com.Press” będzie inspiracją do dalszych badań, a także zachętą do podejmowania refleksji nad przemianami współczesnych mediów i komunikacji. W imieniu redakcji życzymy Państwu interesującej i owocnej lektury.

Magdalena Wilk

redaktor wydania

8(1) Media i komunikacja społeczna

Miejskie aplikacje mobilne jako narzędzia wspierające partycypację publiczną w stolicach województw

Urban mobile applications as tools supporting public participation in voivodeship capitals.
ABSTRAKT
Nowe technologie wywierają ogromny wpływ na życie jednostek i funkcjonowanie instytucji. Ich dynamiczny rozwój z jednej strony stawia przed nami poważne wyzwania, zmuszając do dostosowania się do zmian, ale z drugiej bezsprzecznie podnosi efektywność działania organizacji społecznych, firm prywatnych oraz instytucji publicznych.
Niniejszy artykuł jest próbą odpowiedzi na pytania, w jakim stopniu struktura funkcjonalności aplikacji mobilnych – nowych narzędzi komunikacyjnych, działających w miastach wojewódzkich, umożliwia wsparcie partycypacji publicznej oraz jakie różnice występują w zakresie struktury funkcjonalności między analizowanymi aplikacjami.
By odpowiedzieć na tak sformułowane pytania, autor dokonał analizy zawartości 20 aplikacji działających w polskich miastach będących stolicami województw.

Komunikowanie kobiecych organizacji pozarządowych na przykładzie Lublina i powiatu lubelskiego

ABSTRAKT
Artykuł przedstawia wynik przeprowadzonej analizy komunikowania organizacji pozarządowych funkcjonujących na terenie miasta Lublin i powiatu lubelskiego. W kręgu dociekań znalazły się zarówno kwestie interakcji wewnątrz zrzeszeń, jak też relacji nawiązywanych z otoczeniem zewnętrznym. Przeprowadzony proces badawczy wskazuje na charakter wspólnotowy aktywistek i aktywistów, podejmujących działalność na rzecz społeczeństwa. Artykuł może posłużyć bliższemu poznaniu organizacji pozarządowych, zwłaszcza w wymiarze dotyczącym samych działaczy i ich zaangażowania na rzecz wspólnoty.

Czy potrzebujemy autorytetów?

Znaczenie autorytetu zawodowego wśród studentów dziennikarstwa i komunikacji społecznej na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu

Do we need authority figures? The importance of professional authority among students of journalism and social communication at Nicolaus Copernicus University in Toruń
ABSTRAKT
Rola autorytetu we współczesnym świecie to złożony temat. Z jednej strony lider obdarzony charyzmą, z którego postawy można czerpać wzory zachowań, wydaje się być wyjątkowo ważny w świecie pogrążonym przez chaos. Nie brakuje jednak głosów osób krytycznych kreowaniu idealistycznego wzorca, który może pozbawiać ludzi nawyku krytycznego myślenia. Czy w spolaryzowanym świecie jest jeszcze miejsce na autorytety? W artykule głównym tematem jest pojęcie autorytetu zawodowego w środowisku dziennikarskim. Przedstawiam w nim wyniki autorskich badań prowadzonych na studentach i studentkach dziennikarstwa i komunikacji społecznej na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Badania prowadzone są w odstępie pięciu lat (w 2019 i 2024 roku). W niniejszej pracy podejmuję się porównania obu ankiet by przekonać się, czy w ciągu pięciu ostatnich lat, kiedy społeczeństwa doświadczyły wielu światowych kryzysów, nastąpiły istotne zmiany w myśleniu młodych adeptów dziennikarstwa w postrzeganiu roli autorytetu.

Wpływ organizacji pozarządowych na wybory w Polsce w konteście sporu rządu Prawa i Sprawiedliwości z Wielką Orkiestrą Świątecznej Pomocy

The Influence of NGOs on Elections in Poland in the Context of the Dispute Between the Law and Justice Government and the Great Orchestra of Christmas Charity
ABSTRAKT
Wpływ organizacji pozarządowych na współczesne państwach demokratycznych jest wielowymiarowy. Ogromna część publikacji dotyczących trzeciego sektora skupia się na jego pozytywnych aspektach, bardzo często pomijając potencjalne zagrożenia płynące z rosnącego znaczenia tego typu instytucji. Stąd też głównym celem niniejszej pracy jest zbadanie możliwości wywarcia wpływu na wybory parlamentarne z 2023 roku przez Wielką Orkiestrę Świątecznej Pomocy. Podczas analizy wykorzystano literaturę z dziedziny politologii, akty prawne, dane statystyczne oraz doniesienie medialne dotyczące sporu pomiędzy rządem Prawa i Sprawiedliwości a kierownictwem WOŚP.

Odwrócony wojeryzm: analiza przejawów zjawiska

Reverse Voyeurism: An Analysis of the Manifestations of Phenomenon
ABSTRAKT
Przedmiotem rozważań jest zjawisko odwróconego wojeryzmu. Celem artykułu jest podjęcie próby przedstawienia przedmiotowej koncepcji, eksploracja związanych z nią postaw użytkowników, a przy tym identyfikacja, charakteryzacja i sygnalizacja występujących w środowisku cyfrowym przejawów zjawiska. Odwołano się do dostępnej literatury przedmiotu i przeprowadzono badania empiryczne z wykorzystaniem analizy sentymentu internautów–komentujących do ekshibicjonizmu medialnego, badanie sondażowe wśród respondentów z różnych przedziałów wiekowych oraz analizę zawartości treści publikowanych na profilach najczęściej obserwowanych polskich użytkowników w serwisie społecznościowym Instagram. W procesie badawczym wykorzystano narzędzia, między innymi takie jak: wordnet Słowosieć z infrastruktury CLARIN-PL, kwestionariusz ankiety, oprogramowanie MAXQDA oraz klucz kategoryzacyjny. Wyniki wskazują, że pomimo zidentyfikowanej ostrożności internautów w ocenie zjawiska i ewaluacji ich ukierunkowanego na „celowość bycia podglądanym” użytkowania internetu, przejawy odwróconego wojeryzmu są obecne w przestrzeni sieci. Skorelowane z nimi zachowania to udzielanie dostępu do danych, wyrażanie zgody na „podglądanie” przez narzędzia (w tym algorytmy) i innych użytkowników, udostępnianie treści (publikacji wizualnych, komentarzy i innych materiałów tekstowych) z zakresu sfery prywatnej, sfery zawodowej, sfery mentalnej (emocjonalnej) i sfery fizycznej. Rezultaty przedstawiają także rozbieżności w relacji „deklarowane opinie, postawy–praktyki medialne”. Badania poszerzają perspektywę rozważań nad zachowaniem użytkowników platformy Facebook, aplikacji Instagram i produktów firmy Google, a także rozwijają i uzupełniają ujęcia, takie jak wojeryzm, ekshibicjonizm medialny i kultura transparencji.
  • Julia Man • Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

Pierwszy tydzień wojny Rosji z Ukrainą na platformie X

Analiza porównawcza przekazów medialnych na przykładzie profilów: “Łukasz Bok” oraz TVN24

The first week of the war between Russia and Ukraine on the X platform. Comparative analysis of media coverage using the examples of the profiles: “Łukasz Bok” and TVN24.
ABSTRAKT
Niniejszy artykuł został przygotowany w oparciu o badania przeprowadzone na platformie X. Za pomocą analizy treści zbadane zostały porównawczo: profil zinstytucjonalizowany (TVN24) i niezinstytucjonalizowany (Łukasz Bok). W pracy wyszczególniono zaobserwowane dzięki analizie jakościowej i ilościowej podobieństwa i różnice wszystkich zamieszczonych przez oba profile przekazów medialnych (1135 wpisów) w pierwszym tygodniu rosyjsko-ukraińskiej wojny na pełną skalę (24.02.2022-02.03.2022). Po wnikliwej analizie zebranego materiału wyciągnięto następujące wnioski. W dobie wojny najwięcej przekazów medialnych dotyczyło trwającego konfliktu. Stał się on najważniejszym tematem w mediach. Przez dynamiczność informacji w badanym okresie nadawcy popełniali błędy, gdyż prawdopodobnie bardziej zależało im na szybkim informowaniu odbiorców niż poprawności językowej. Niezależnie od poglądów politycznych badane profile w większości wpisów przekazywały wiadomości w sposób obiektywny. Najbardziej skupiły się na kontekście politycznym, militarnym i społecznym. Media informacje czerpały z różnych źródeł, co sprawiło, że ich przekazy były bardziej rzetelne. Powoływały się także, w przypadku mediów zinstytucjonalizowanych, na inne profile i stronę internetową swojej instytucji, natomiast niezinstytucjonalizowane przekazywały informacje tylko na platformie X. Prawdopodobnie było to spowodowane tym, że pierwszym z nich zależy na pozycjonowaniu, a więc działaniach marketingowych wynikających ze specyfiki instytucji, a drugim na samej ważności informacji, które chcą przekazać. Media, aby obrazować podawane wiadomości, zamieszczały zdjęcia, filmy, infografiki i tym podobne. Mogło to sprawić, że odbiór informacji przez użytkowników był łatwiejszy i bardziej przyswajalny. Media wojnę przedstawiały także w kontekście prezydentów. Oba profile wykreowały wizerunek medialny, zarówno przywódcy Ukrainy, jak i Rosji – pierwszego przedstawiły jako męża stanu, drugiego zaś jako bezwzględnego tyrana.

Sprawozdanie z konferencji naukowej „Gry Wideo – media, komunikacja, rozrywka”

Polskie Towarzystwo Kumunikacji Społecznej
IDMiKS UJ

Institute of Journalism, Media and Social Communication

Content of the articles is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International license